Chủ đất không thể tự ý phá đất hay cây trồng khi người thuê chây ỳ sau khi hợp đồng hết hạn.

Vấn đề thực tế: Khi người thuê đất không trả lại đúng hạn

Gia đình tôi sở hữu hai mẫu đất không canh tác và cho người cùng xã thuê trong 5 năm để trồng rau màu. Hợp đồng chỉ là giấy viết tay ghi thời hạn và tiền thuê, nhưng trong suốt thời gian thuê, người thuê luôn trả tiền đúng hẹn. Đến tháng 10 năm nay, khi hợp đồng hết hạn, tôi đã nhắc nhở trước 4 tháng và yêu cầu thu hoạch nốt vụ cuối cùng. Thay vì trả lại, người thuê vẫn tiếp tục canh tác su hào và bí ngòi, khiến tôi mất kế hoạch hợp tác với đối tác mới.

Quyền và nghĩa vụ của chủ đất theo pháp luật

Hợp đồng thuê đất và thời hạn

Theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2013, hợp đồng thuê đất có thời hạn rõ ràng. Khi thời hạn kết thúc, người thuê phải trả lại đất cho chủ sở hữu và không được tiếp tục sử dụng nếu không có thỏa thuận gia hạn. Việc không trả lại đất đúng thời hạn là vi phạm hợp đồng và có thể bị xử lý dân sự.

Biện pháp pháp lý khi bên thuê chây ỳ

Chủ đất có thể thực hiện các bước sau:

• Gửi thông báo bằng văn bản (có công chứng) yêu cầu trả lại đất trong thời hạn nhất định (thường 7-15 ngày).
• Nếu người thuê không thực hiện, khởi kiện ra tòa án yêu cầu trả lại đất và bồi thường thiệt hại.
• Trong trường hợp khẩn cấp, có thể yêu cầu cơ quan hành chính địa phương (UBND, Sở Nông nghiệp) can thiệp để bảo vệ quyền sở hữu.

Liệu có thể tự phá đất, cây trồng?

Hành vi phá hoại tài sản và hậu quả hình sự

Việc tự ý xới đất, phá cây trồng hoặc phá hoại tài sản của người thuê được xem là hành vi hủy hoại tài sản. Theo Điều 173 Bộ luật Hình sự 2015, người gây hủy hoại tài sản có thể bị phạt tiền hoặc tù từ 6 tháng đến 2 năm, tùy mức độ thiệt hại. Do đó, việc dùng máy xúc để xới hết đất không chỉ vi phạm pháp luật dân sự mà còn có thể bị truy cứu hình sự.

Giải pháp thay thế: yêu cầu trả lại, khởi kiện, thanh toán bồi thường

Thay vì tự phá, chủ đất nên:

1. Thực hiện thông báo bằng văn bản và ghi nhận bằng chứng (hình ảnh, video).
2. Đề nghị người thuê thanh toán tiền thuê còn lại và bồi thường thiệt hại nếu có.
3. Nếu không đạt được thỏa thuận, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án Nhân dân cấp huyện để yêu cầu trả lại đất và bồi thường.

Trong quá trình này, việc giữ lại chứng cứ (hợp đồng, biên nhận thanh toán, ảnh hiện trạng đất) là rất quan trọng để tăng tính thuyết phục trước tòa.

Kết luận và lời khuyên từ luật sư

Chủ đất không có quyền tự ý phá đất hay cây trồng để đòi lại quyền sở hữu. Hành động này có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự và làm mất uy tín pháp lý. Thay vào đó, hãy tuân thủ quy trình pháp lý: thông báo, thu thập chứng cứ, và khởi kiện nếu cần. Nếu bạn đang gặp tình huống tương tự, nên tham khảo ý kiến luật sư chuyên về đất đai để xây dựng chiến lược bảo vệ quyền lợi hiệu quả.

Đọc thêm: Hướng dẫn thu hồi đất cho thuê