Ở các xã vùng cao như Bao La, Tân Pheo, Đà Bắc, những lớp học đặc biệt được tổ chức sau mỗi mùa gặt, thu hút sự tham gia của hàng chục phụ nữ dân tộc Mường, Dao, Thái. Họ ngồi bên nhau, chăm chú nghe giảng về từng nét chữ đầu tiên. Đây là những lớp “giáo dục tiếp tục sau khi biết chữ”, một phần trong nỗ lực xóa mù chữ và nâng cao năng lực học tập cộng đồng do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hòa Bình phối hợp tổ chức.

Từ năm 2020 đến nay, đã có 6 lớp như vậy được mở, với 125 học viên, 100% là nữ và là người dân tộc thiểu số. Họ đến lớp không vì điểm số, không vì bằng cấp mà vì một điều giản dị: Biết đọc tên mình, biết viết đơn xin vay vốn, hiểu những dòng chữ in trên bao thuốc trừ sâu hay đơn khám bệnh.

Ở cái tuổi ngũ tuần, bà Hà Thị Nhung, người dân tộc Thái ở xã Bao La, đã bắt đầu một hành trình mới – học chữ. Trước kia, mỗi lần đi trạm y tế hay nhận hỗ trợ, bà đều phải nhờ người khác điền giúp giấy tờ. Có khi, cán bộ bảo ký tên, bà chỉ biết cười trừ, đưa ngón tay ra lăn dấu. “Tôi xấu hổ lắm. Đến tên mình cũng không viết nổi”, bà Nhung chia sẻ.

Cơ hội đến khi Trung tâm học tập cộng đồng xã Bao La mở lớp học sau biết chữ vào buổi tối, tranh thủ khi người dân đã thu hoạch xong mùa vụ. Lớp học nhỏ, chỉ có một chiếc bàn gỗ dài và những cuốn vở đã ngả màu theo tay học viên. Nhưng với bà Nhung, đó là thế giới khác – nơi bà bắt đầu nhận diện lại chính mình qua từng con chữ.

Tính đến nay, các xã khu vực Hòa Bình cũ đạt tỷ lệ nữ biết chữ là 99,81%, trong đó nữ dân tộc thiểu số và miền núi đạt 99,64% – vượt xa mục tiêu 93% được đặt ra trong Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030. Đây không chỉ là một thành tích trong lĩnh vực giáo dục mà còn là kết quả của quá trình kiên trì xóa mù chữ, giáo dục tiếp tục sau biết chữ và xây dựng mô hình học tập cộng đồng bền vững.

Tuy nhiên, biết chữ không đơn thuần là đích đến mà là điểm khởi đầu cho một hành trình dài hơi – hành trình trao quyền, xây dựng năng lực tự chủ cho người phụ nữ. “Khi người phụ nữ biết đọc, biết viết, họ có thể tiếp cận thông tin, hiểu quyền lợi, chủ động trong kinh tế gia đình và chăm sóc con cái. Quan trọng hơn, họ trở thành người truyền cảm hứng học tập trong bản làng, nơi mà việc cầm bút, đi học với phụ nữ từng là điều xa lạ, thậm chí bị cho là ‘không cần thiết'”, ông Trần Văn An – Trưởng Phòng Giáo dục thường xuyên, Sở Giáo dục và Đào tạo chia sẻ.

Dù kết quả đạt được rất đáng ghi nhận, nhưng thực tế ở các xã vùng cao vẫn đặt ra không ít thách thức. Ở một số địa bàn đặc biệt khó khăn, việc duy trì kết quả sau xóa mù chữ chưa thật sự ổn định. Nhiều phụ nữ lớn tuổi quanh năm bám nương, ít có điều kiện tiếp cận thông tin vẫn đang đối mặt nguy cơ tái mù.

Những bước đi căn cơ đang dần được triển khai để đảm bảo “biết chữ” không chỉ là thành tích mà phải là nền móng cho sự phát triển. Từ năm 2025, Trường Cao đẳng Sư phạm Hòa Bình được giao nhiệm vụ đưa các nội dung về giới, bình đẳng giới và sức khỏe sinh sản vào chương trình đào tạo giáo viên. Cùng với đó, các trung tâm học tập cộng đồng ở cơ sở cũng đang được mở rộng vai trò. Từ chỗ chỉ dạy chữ sang hướng dẫn kỹ năng sản xuất, sử dụng công nghệ số, khởi nghiệp tại chỗ…

Đây là bước đi cho thấy chương trình xoá mù, nâng cao năng lực cộng đồng không chỉ truyền đạt con chữ, mà còn giúp thay đổi tư duy, cách nghĩ, cách làm của đồng bào dân tộc thiểu số. Từ một chương trình xóa mù chữ ban đầu, các địa phương đang chuyển mình từng bước để làm cho “học tập suốt đời” trở thành hiện thực ở cả những bản làng xa nhất. Và ở đó, mỗi người phụ nữ biết chữ, dù chỉ một câu, một dòng, cũng đang viết nên phần tương lai tươi sáng hơn của chính mình.

Việc hợp nhất các đơn vị hành chính cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên, đặc biệt là tại vùng cao thuộc tỉnh Bắc Kạn cũ, đã giúp tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, việc này cũng gây ra một số khó khăn trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Tỉnh Thái Nguyên có địa bàn rộng lớn, dân cư thưa thớt, và nhiều hộ gia đình cách xa trung tâm hàng chục km. Điều này đã đặt ra thách thức cho việc cung cấp dịch vụ y tế tại các khu vực nông thôn và vùng sâu.

Để giải quyết vấn đề này, các địa phương đã chủ động rà soát hệ thống y tế cơ sở, duy trì hoạt động tại các trạm y tế cũ, và bố trí lại nhân lực để tăng cường tổ chức khám bệnh lưu động đến từng bản. Mô hình này đã được triển khai tại nhiều xã, đem lại hiệu quả tích cực trong việc đảm bảo chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Tại xã Nghiên Loan, được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Xuân La, An Thắng và Nghiên Loan, hiện có diện tích hơn 130km² và dân số hơn 11.000 người. Một số thôn, bản cách trung tâm xã tới gần 20km. Để đảm bảo chăm sóc sức khỏe nhân dân sau khi sáp nhập 3 xã, trạm y tế đã giữ nguyên đội ngũ nhân lực và cơ sở vật chất tại các trạm y tế của các địa phương cũ. Đồng thời, trạm y tế đã tiến hành rà soát, điều chỉnh lại phương án phân công công việc nhằm phát huy tối đa hiệu quả hoạt động của từng cán bộ y tế tại các điểm trạm.

Tương tự, xã Vĩnh Thông cũng duy trì các điểm trạm y tế cũ để đảm bảo người dân vùng sâu vùng xa được tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân tại các Trạm y tế Cao Sơn, Vũ Muộn, Sỹ Bình vẫn được duy trì và công tác chống dịch bệnh vẫn được thực hiện thường xuyên tại các Trạm y tế, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con nhân dân đến khám chữa bệnh.

Đến nay, toàn bộ 108 trạm y tế tại 37 xã phía Bắc tỉnh Thái Nguyên vẫn đang hoạt động bình thường. Các dịch vụ khám chữa bệnh, tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh… không bị gián đoạn. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều khó khăn tồn tại khi một số trạm y tế đã xuống cấp, thiếu trang thiết bị, cần được cải tạo, đầu tư.

Ông Đinh Mạnh Cường, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên cho biết: Thực trạng hiện nay các trạm y tế phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên rất khó khăn, do địa hình chia cắt, mật độ dân cư thưa, người dân từ nơi ở đến nơi khám chữa bệnh rất xa. Thời gian tới, Sở Y tế sẽ xem xét để đầu tư sửa chữa xây dựng cơ sở vật chất cho các trạm y tế của các xã mới để làm sao đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, tỉnh Thái Nguyên cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành y tế, tăng cường ứng dụng công nghệ vào quản lý bệnh án và khám chữa bệnh từ xa. Những nỗ lực này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân vùng cao tiếp cận dịch vụ y tế, góp phần ổn định an sinh xã hội và phát triển bền vững địa phương.

Ngày mới bắt đầu với tiếng cười giòn tan của gần 160 em học sinh Trường tiểu học Hương Hữu, xã Long Quảng, khi các tình nguyện viên của Công an TP.Huế, Đoàn – Hội sinh viên Trường ĐH Khoa học (ĐH Huế) và Trường THPT chuyên khoa học Huế cùng các nhà hảo tâm đến thăm và hỗ trợ. Đây là hoạt động trong khuôn khổ chiến dịch ‘Hành quân xanh’ năm 2025, mang đến niềm vui và sự hỗ trợ thiết thực cho các em học sinh vùng cao.

Không chỉ tập trung vào việc học, các em còn háo hức chào đón những anh chị tình nguyện viên với sự quan tâm và tình cảm ấm áp. Khu vực bếp ăn dã chiến được thiết lập từ sáng sớm, với âm thanh của dao thớt và mùi thơm của thức ăn lan tỏa khắp sân trường. Mặc dù không phải là đầu bếp chuyên nghiệp, các đoàn viên, thanh niên vẫn nhiệt tình chuẩn bị những suất cơm đầy đủ dinh dưỡng cho các em.

Những món ăn nóng hổi và thơm lừng được trao tận tay các em học sinh, kèm theo những hộp sữa dinh dưỡng. Hàng trăm học sinh của Trường tiểu học Hương Hữu đã được thưởng thức bữa ăn đặc biệt này trong không khí vui tươi và ấm cúng. Ngoài ra, các tình nguyện viên còn mang đến những món quà ý nghĩa dành cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em nghèo vượt khó và các gia đình đang đối mặt với nhiều thử thách.

Các món quà, từ bộ sách vở mới, những chiếc bút chì màu đến những bộ quần áo ấm áp, đều được chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhìn thấy những nụ cười rạng rỡ và ánh mắt lấp lánh niềm vui của các em khi nhận quà, các tình nguyện viên bày tỏ rằng nỗ lực của mình đã thực sự chạm đến trái tim các em, xoa dịu phần nào khó khăn mà các em đang phải đối mặt.

Chương trình ‘Nấu ăn cho em’ không chỉ dừng lại ở những bữa ăn và món quà đơn thuần. Đây còn là chuỗi hoạt động mang ý nghĩa giáo dục và định hướng tương lai cho các em học sinh vùng cao. Trong dịp này, các bạn trẻ đã triển khai xây dựng và khánh thành công trình ‘Thắp sáng bước chân em’, với hy vọng thắp sáng con đường đến trường của các em, xua đi bóng tối của khó khăn.

Bên cạnh đó, các buổi tuyên truyền pháp luật cũng được tổ chức bởi chiến sĩ Công an TP.Huế, giúp học sinh vùng cao tiếp cận kiến thức cơ bản về pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo vệ bản thân và cộng đồng. Thiếu tá Lê Viết Phương, Trưởng ban Thanh niên Công an TP.Huế, chia sẻ rằng chương trình này không chỉ là một hoạt động ý nghĩa mà còn là cơ hội để phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện của đoàn viên, thanh niên Công an TP.Huế.

Đồng thời, chương trình cũng tạo môi trường cho đoàn viên, thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành; góp phần hình thành một thế hệ thanh niên Công an nhân dân sống đẹp, có bản lĩnh, trí tuệ, có sức khỏe, và có kỹ năng thực hành xã hội.

Triển lãm nghệ thuật độc đáo “Về chung một nhà” vừa khép lại tại Tasco Mall, Long Biên, Hà Nội, để lại nhiều ấn tượng và cảm xúc trong lòng người tham dự. Sự kiện này trình bày 35 tác phẩm tranh đặc biệt, được tạo ra bởi những nghệ nhân tài năng sử dụng da làm chất liệu chính. Những bức tranh này không chỉ là các tác phẩm nghệ thuật đơn thuần mà còn mang một ý nghĩa sâu sắc khi thể hiện phần bản đồ Việt Nam cũng như làm nổi bật các tỉnh, thành phố trên lãnh thổ Việt Nam.

Điểm nổi bật của triển lãm là việc sử dụng da làm chất liệu sáng tạo, mang lại một góc nhìn mới và tính bền vững trong nghệ thuật. Các nghệ nhân đã thể hiện sự khéo léo và tài năng của mình qua từng tác phẩm, biến những chất liệu thô thành những tác phẩm nghệ thuật tinh tế và đầy ý nghĩa. Qua đó, triển lãm “Về chung một nhà” không chỉ là một sự kiện văn hóa nghệ thuật mà còn là dịp để công chúng tìm hiểu và thêm yêu mến văn hóa, con người Việt Nam thông qua những tác phẩm được chế tác một cách tỉ mỉ và tâm huyết.

Thông qua triển lãm, người tham dự có cơ hội chiêm ngưỡng và trải nghiệm những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, được tạo ra với sự tận tâm và sáng tạo của các nghệ nhân. Mỗi tác phẩm không chỉ là một hình ảnh về vùng đất hay một địa điểm cụ thể mà còn là câu chuyện về văn hóa, lịch sử và con người của từng vùng miền trên đất nước Việt Nam. Việc sử dụng da làm chất liệu chính không chỉ thể hiện sự sáng tạo mà còn góp phần quảng bá những giá trị bền vững trong nghệ thuật.

Sự kiện này hứa hẹn sẽ để lại những dư vị và cảm hứng nghệ thuật cho người tham dự, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật sáng tạo và ứng dụng tại Việt Nam. Triển lãm “Về chung một nhà” cũng mở ra những cơ hội hợp tác và giao lưu văn hóa giữa các nghệ nhân, nghệ sĩ và công chúng, tạo tiền đề cho những sự kiện văn hóa nghệ thuật độc đáo và sáng tạo hơn trong tương lai.

Với những giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa sâu sắc, triển lãm “Về chung một nhà” tại Tasco Mall, Long Biên, Hà Nội đã thành công trong việc mang đến cho công chúng một trải nghiệm nghệ thuật độc đáo và thú vị. Sự kiện này không chỉ làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của người dân mà còn góp phần quảng bá những giá trị văn hóa, nghệ thuật Việt Nam đến với công chúng quốc tế.